Xe chạy trên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi - Ảnh: NGUYỄN YÊN
Câu chuyện lựa chọn giữa cao tốc và quốc lộ đang được đông đảo người dân, lái xe quan tâm. Với các lái xe tự kinh doanh, họ tính toán đi theo lộ trình làm sao tiết kiệm và tối ưu nhất hiệu quả vận hành. Trong khi đó, một số doanh nghiệp cho tài xế quyền tự chọn tuyến đường di chuyển, song vẫn khó tuyển lái xe.
Xe nằm bãi vì không tuyển được tài xế
Ông Chiều Anh Quốc, Công ty vận tải Gia Trường Star (TP Đà Nẵng), cho biết đội xe của doanh nghiệp hiện chỉ hoạt động khoảng một nửa công suất, số còn lại phải nằm chờ vì không đủ tài xế.
Phân nửa đầu xe của doanh nghiệp phải nằm bãi vì thiếu nhân sự lái xe - Ảnh: NGUYỄN YÊN
Điều đáng nói, doanh nghiệp không buộc người lái phải chọn cao tốc để tiết kiệm thời gian hay đi quốc lộ để giảm chi phí mà để tài xế tự quyết định cung đường.
"Doanh nghiệp tôi thậm chí còn cho phép tài xế muốn đi quốc lộ hay đi cao tốc tùy ý để họ thấy thoải mái nhất, không ép lái xe đi đường nào. Thế nhưng vẫn rất khó khăn trong việc tìm tài xế, từ 40 - 60% xe phải nằm chờ tại bãi vì không đủ lái xe", ông Quốc nói.
Theo ông, không ít tài xế hiện chỉ muốn nhận các chuyến ngắn hoặc chạy xe dịch vụ thay vì theo những chuyến hàng đường dài. Một trong những nguyên nhân là áp lực khi phải liên tục theo dõi tốc độ, khoảng cách giữa các xe, camera giám sát, hàng hóa và nguy cơ phạt nguội.
Một lần kẹt xe trên cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi - Ảnh: TRƯỜNG TRUNG
Cùng câu chuyện, ông T.N.B., chủ một doanh nghiệp vận tải tại Lâm Đồng, cho biết hiện việc tuyển dụng lái xe gặp rất nhiều khó khăn không chỉ việc áp lực đường dài với tài xế.
Theo chủ doanh nghiệp này, bài toán nhân sự lái xe còn bị siết thêm bởi thu nhập và chi phí. Một chuyến từ miền Tây ra cửa khẩu rồi quay về có thể kéo dài khoảng 20 ngày, trong khi thu nhập sau chuyến chưa thực sự tương xứng với thời gian, áp lực và rủi ro mà tài xế phải gánh.
Doanh nghiệp muốn thuê được người phải trả mức cao hơn, nhưng khi giá cước vận tải thấp, nhiên liệu và chi phí vận hành cao, dư địa để tăng lương cho tài xế cũng bị thu hẹp.
Vì sao tài xế ngại đường dài?
Theo ông Chiều Anh Quốc, một tài xế đường dài có thể thu nhập khoảng 20 triệu đồng/tháng nhưng nếu xảy ra vi phạm, số tiền xử phạt có thể trở thành gánh nặng lớn. Chính tâm lý này khiến nhiều người không còn mặn mà với những chuyến kéo dài nhiều ngày.
"Chạy đường dài có nhiều vấn đề, quan sát rất nhiều, tâm lý rất nặng và căng thẳng. Đi cao tốc rất căng thẳng, nỗi lo trên đường giờ lo phạt nguội, hàng hóa, áp lực rất cao nên không làm việc nổi", ông Quốc cho biết.
Khi nói về công việc lái xe hiện nay, tài xế Võ Anh Đức (TP Đà Nẵng) cho rằng áp lực đối với người cầm lái ngày càng lớn, đặc biệt là nỗi lo vi phạm giao thông và bị phạt nguội trong quá trình di chuyển.
Theo ông Đức, phần lớn tài xế đều có ý thức chấp hành quy định, nhưng thực tế trên đường vẫn có nhiều tình huống phát sinh ngoài ý muốn. Chẳng hạn, với quy định về tốc độ tối thiểu trên cao tốc, nếu xe phía trước gặp sự cố hoặc di chuyển chậm khiến xe phía sau buộc phải giảm tốc, rất khó để người lái chứng minh mình không cố tình vi phạm.
Từ những áp lực này, một số tài xế đường dài đã chuyển sang chạy các tuyến ngắn, cố định hoặc chuyển sang lái xe công nghệ. Một bộ phận khác vẫn bám nghề nhưng ưu tiên quốc lộ để giảm bớt căng thẳng tâm lý khi chạy trên cao tốc.
"Chạy cao tốc cứ chực chờ nỗi lo vi phạm thì chỉ làm tài xế thêm áp lực. Chạy gần, quen đường lại đỡ lo phạt nguội", ông Đức nói.
Tương tự, tài xế Nguyễn Văn Tuấn cho rằng chạy xe ở quốc lộ dù tốc độ chậm hơn hay đông đúc hơn nhưng lái xe có thể kiểm soát tốt hơn nguy cơ mắc các lỗi phạt nguội.
Để giảm "nỗi sợ phạt nguội"
Từ góc độ chuyên gia, thạc sĩ Huỳnh Minh Châu cho rằng cần giảm "nỗi sợ phạt nguội" bằng cách tổ chức giao thông theo hướng rõ ràng, dễ hiểu và dễ tuân thủ hơn. Theo ông, biển báo tốc độ cần được bố trí hợp lý, có cảnh báo trước khi thay đổi tốc độ và hạn chế những đoạn điều chỉnh tốc độ quá đột ngột.
